Cây đương quy thu hoạch về sẽ được cắt bỏ phần lá, giữ lại phần rễ.

Đương quy còn được biết đến là “Nhân sâm Phụ nữ”

Đương quy có tên gọi khác là tần quy, vân quy. Tên khoa học là Angelica sinensis, một loài thực vật có hoa thuộc họ hoa tán. Vị thuốc này có nguồn gốc xuất phát từ Trung Quốc. Sau đó được đưa về trồng tại Việt Nam vào đầu những năm 60 của thế kỉ XX.

Là loài cây thân thảo lớn sống nhiều năm, cao 40 – 80cm. Thường phát triển ở các vùng núi có độ cao từ 2.000 – 3.000m với khí hậu ẩm mát. Thân hình trụ, có rãnh dọc. Lá kép xẻ 3 lần lông chim, cuống lá dài, có bẹ ôm lấy thân, mép lá chia thùy và răng cưa không đều. Hoa tự hình tán kép, màu trắng xanh. Quả bế có rìa màu tím nhạt. Toàn cây có mùi thơm đặc biệt.

Cây đương quy có tính ôn, vị ngọt, cay, tác dụng hoạt huyết, bổ huyết, hoạt trường, nhuận táo, thông kinh, điều huyết. Chữa chứng thiếu máu, cơ thể suy nhược, đau ở rốn, kinh nguyệt không đều, đẻ xong máu hôi chảy mãi không đều,… và rất nhiều bệnh khác. 

Công năng của cây là bổ huyết, hoạt huyết, giảm đau, điều kinh, nhuận tràng, thông đại tiện.
Công năng của cây là bổ huyết, hoạt huyết, giảm đau, điều kinh, nhuận tràng, thông đại tiện.

Công dụng của đương quy

Cây đương quy thường được dùng để tạo mùi. Trong y học nó được dùng để chữa bệnh về nội tiết, chữa đầy hơi và điều trị bệnh viêm khớp cũng như các bệnh về da.

Bên cạnh đó, đương quy cũng giúp chữa bênh táo bón, phong tê thấp, đau nhức xương khớp. Phần đầu rễ đương quy có tác dụng bổ máu hơn, phần cuối tốt cho hoạt huyết do tỷ lệ tinh dầu có trong mỗi phần của rễ là khác nhau. Khi dùng đương quy với rượu sẽ làm tăng tác dụng bổ máu.

Tinh dầu của đương quy giúp hạ huyết áo, nhưng thành phần không bay hơi có trong đương quy lại có tính chất làm co trơn thành mạch máu khiếp huyết áp tặng. Theo khoa học, đương quy có chất ligustulid giúp tăng tuần hoàn máu và một số chất chữa đột quỵ do thiếu máu não cục bộ cấp tính, acid hữu cơ ferulic có tác dụng ức chế ngưng tập tiểu cầu

Ngoài ra, loại thảo dược này còn là thuốc diệt khuẩn nhẹ và có thể chữa đau bụng, co thắt cơ bắp và giảm triệu chứng viêm phế quản.

Một số phụ nữ còn dùng để kích thích xuất kinh trong thời kỳ kinh nguyệt và dùng để phá thai. Khi dùng chung với các thuốc khác, nó có thể chữa chứng xuất tinh sớm.

Vị thuốc hửu hiệu trong việc chữa trị các bệnh phụ khoa của chị em phụ nữ.
Vị thuốc hửu hiệu trong việc chữa trị các bệnh phụ khoa của chị em phụ nữ.

Cách chế biến và thu hái

Khi cây 3 năm tuổi thì thu hoạch, cắt bỏ phần lá, giữ lại phần rễ, phơi khô hoặc sao khô để sử dụng. Có 3 cách chế biến:

  • Quy đầu: lấy một phần về phía đầu.
  • Quy thân: bỏ đầu và đuôi.
  • Quy vĩ: lấy phần rễ và nhánh.

Cây thường được thu hoạch vào mùa thu bởi đây là lúc rễ chứa nhiều hoạt chất nhất. Sau khi thu hoạch, phần rễ đương quy sẽ được xông khói với khí sulfur và cắt thành lát mỏng.

Đối tượng sử dụng

Người bị huyết áp thấp. Thiếu máu, da xanh, tái.

Trường hợp khí và huyết đều kém, người mệt mỏi, vô lực.

Người gầy yếu, kém ăn, kém ngủ, nhưng đi bệnh viện khám không ra bệnh.

Điều trị tiêu hóa kém do tỳ hư dẫn đến khí huyết hư hàn, chân tay lạnh.

Phụ nữ bị rối loạn kinh nguyệt, đau bụng kinh.

Rất tốt cho phụ nữ sau khi sinh.

Người bị táo bón.

Người phong tê thấp, đau nhức xương khớp.

Đương quy còn gọi là Tần quy, Vân quy, Xuyên quy.
Đương quy còn gọi là Tần quy, Vân quy, Xuyên quy.

Vài bài thuốc tham khảo có đương quy

Trị chứng bế kinh và đau bụng kinh: Đương quy, ngưu tất, hồng hoa, xuyên khung, sinh địa mỗi vị 6g; sài hồ, cam thảo mỗi vị 4g; chỉ xác 8g. Sắc uống ngày 1 thang.

Để chữa chảy máu cam: Có thể dùng đương quy sao khô tán nhỏ; mỗi ngày dùng 2 đến 3 lần, mỗi lần 4g.

Chữa chảy máu cam không ngừng: Đương quy sao khô tán nhỏ, mỗi ngày dùng từ 2 – 3 lần, mỗi lần dùng 4g. Dùng nước cháo chiêu thuốc.

Chữa thiếu máu, cơ thể suy nhược, kinh nguyệt không đều: Dùng bài Tứ vật thang gồm Đương quy 8g; Thục địa 12g, Bạch thược 8g, Xuyên khung 6g, nước 600ml, sắc còn 200ml, chia 3 lần uống trong ngày.

Rễ chứa tinh dầu 0,2%, trong đó có chứa 40% acid tự do.
Rễ chứa tinh dầu 0,2%, trong đó có chứa 40% acid tự do.

Lưu ý khi dùng đương quy:

Tuy là một vị thuốc tốt nhưng những người đi ngoài phân lỏng được khuyên không nên sử dụng loại thuốc này.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Để lại bình luận