Cam thảo là phần thân hay rễ của cây Cam thảo được phơi hay sấy khô.

Cam Thảo – Loại thảo dược cổ xưa

Cam thảo là phần thân hay rễ của cây Cam thảo được phơi hay sấy khô. Cam thảo thơm và ngọt, tính bình, có tác dụng bổ tỳ vị, nhuận phế, thanh nhiệt, giải độc. Là một vị thuốc rất thông dụng trong Ðông và Tây y.

Cây cam thảo có tên khoa học là Glycyrhiza glabra. Cây họ đậu có nguồn gốc từ phía Nam của Châu Âu và một vài quốc gia ở Châu Á. Cây này được trồng chủ yếu để lấy rễ và rễ cây dùng để tạo ra chiết xuất cam thảo. Chiết xuất này sau đó được sử dụng để làm hương liệu cho kẹo, và một vài loại thực phẩm, đồ uống khác. 

Cam thảo ở nước ta hiện nay đang được sử dụng rất phổ biến. Đa số mọi người đều biết cam thảo loại khô có vị ngọt thanh và được dùng làm nước uống giúp thanh nhiệt. Tuy nhiên chúng còn có rất nhiều các tác dụng như chữa các bệnh về đường hô hấp; giải cảm; tốt cho tim phổi; điều trị loét dạ dày…

Cam thảo được chia làm 3 loại khác nhau: Cam thảo bắc; cam thảo dây và cam thảo nam. Mỗi loại sẽ có các hình dạng cây, cấu trúc và tác dụng khác nhau.

Cam thảo bắc còn được gọi là bắc Cam thảo, sinh cam thảo, quốc lão.
Cam thảo bắc còn được gọi là bắc Cam thảo, sinh cam thảo, quốc lão.

Tác dụng của cây cam thảo

Cây cam thảo là một loại thảo dược có chứa axit glycyrrhizic, có thể gây ra biến chứng khi dùng với số lượng lớn.

Cam thảo trong tây y như một vị thuốc phụ trợ, để làm cho thuốc dễ uống. Nhưng trong đông y Cam thảo là thành phần của các đơn thuốc chữa rất nhiều bệnh.

  • Bảo vệ tim  mạch.
  • Loét dạ dày, ợ nóng, đau bụng và viêm niêm mạc dạ dày (viêm dạ dày mạn tính).
  • Đau cổ họng, viêm phế quản, ho.
  • Nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus.
  • Các triệu chứng mãn kinh, loãng xương, viêm khớp mạn tính.
  • Ban đỏ hệ thống, rối loạn gan, sốt rét, lao phổi.
  • Kali cao trong máu, ngộ độc thực phẩm.
  • Hội chứng mệt mỏi mạn tính, áp xe.
  • Phục hồi sau phẫu thuật.
  • Làm da mềm, đẹp.
  • Cholesterol cao.

Cam thảo có khả năng làm giảm dầu trong tóc, điều trị ngứa ngáy. Viêm da, chàm, chảy máu, lở loét, bệnh vẩy nến, giảm cân hoặc tình trạng da bị đốm nám.

Khi dùng để tiêm tĩnh mạch, cam thảo thường có tác dụng điều trị viêm gan B và viêm gan C, loét miệng ở người bị viêm gan C.

Cam thảo dùng làm thuốc sắc, có thể kết hợp nhiều thảo dược khác nhau.
Cam thảo dùng làm thuốc sắc, có thể kết hợp nhiều thảo dược khác nhau.

Cách bào chế

Cam thảo thường được dùng dưới 3 dạng chính đó là bột cam thảo, sinh thảo và chích thảo. Tùy thuộc vào dạng dùng mà cách chế biến thường khác nhau. Cụ thể:

  • Sinh thảo: Rễ cây được rửa nhanh rồi đồ mềm và thái thành miếng mỏng 2mm. Cuối cùng phơi hoặc sấy khô.
  • Bột cam thảo: Cạo bỏ lớp vỏ ngoài của rễ cam thảo. Sau đó, thái thành từng miếng tròn, sấy khô rồi tán thành bột cho vào lọ thủy tinh, bảo quản và dùng dần.
  • Chích thảo: Cam thảo sau khi sấy khô đem tẩm mật. Cứ 1kg cam thảo tẩm với 200g mật pha với 200ml nước đun sôi. Sau đó, đem sao vàng cho đến khô.
Vị ngọt thanh và được dùng làm nước uống giúp thanh nhiệt.
Vị ngọt thanh và được dùng làm nước uống giúp thanh nhiệt.

Vài bài thuốc từ cam thảo

Trị rối loạn nhịp đập tim:
Dùng Cam thảo sắc 30g mỗi ngày 1 tháng, sắc chia ra sáng tối. Trường hợp ra mồ hôi, mất ngủ, bứt rứt, nóng lạnh thất thường nên uống trước bài Quế chi gia Long cốt mẫu lệ thang, rồi mới uống thang này.

Chữa sốt phát ban:
Sử dụng 15g cam thảo đất, 20g củ sắn dây, 15g cỏ nhọ nồi, 15g cây sài đất và 12g lá tắc bá sắc uống 1 thang/ngày.

Trị chứng nứt da:
Cam thảo 50g ngâm cồn 75% 200ml, sau 24h bỏ xác cho glycerin 200ml. Rửa sạch vết nứt rồi bôi thuốc vào.

Trị viêm tuyến vú:
Cam thảo, xích dược mỗi loại 30 gam. Sắc uống mỗi ngày 1 thang, uống từ 1 đến 3 thang.

Chữa cảm cúm, nóng, ho:
Sử dụng 30g cam thảo đất tươi, 9g bạc hà, 15g diếp cá và sắc lấy nước uống hàng ngày. Có thể sử dụng thêm rau má, kim ngân, kinh giới… để cho hiệu quả tốt hơn.

Chữa đau răng:
Hãm lá cam thảo đất rồi ngậm và kết hợp với súc miệng hàng ngày sẽ cho tác dụng chữa đau răng hiệu quả.

Cam thảo được biết đến là một loại gia vị hay đồ uống ưa thích.
Cam thảo được biết đến là một loại gia vị hay đồ uống ưa thích.

Lưu ý khi sử dụng cam thảo

  • Sử dụng quá nhiều cam thảo có thể dẫn đến lượng Kali trong cơ thể thấp, gây ra yếu cơ. Tình trạng này được gọi là hạ Kali trong máu.
  • Theo một số nghiên cứu, những đối tượng ăn quá nhiều rễ cây cam thảo trong thời gian hai tuần bị ứ nước và bất thường về chuyển hóa.
  • Tiêu thụ quá nhiều cam thảo có thể gây ra huyết áp cao, sưng và nhịp tim không đều.
  • Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú tránh dùng cam thảo dưới mọi hình thức. Người bị tăng huyết áp cũng nên tránh dùng rễ cam thảo.

Cam thảo dùng làm thuốc sắc, có thể kết hợp nhiều thảo dược khác nhau. Tuy nhiên, việc kết hợp này phải được sự tư vấn từ các bác sĩ Đông Y, không tham khảo các bài thuốc trên internet mà không chắc chắn về nguồn gốc.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Để lại bình luận